• Strona główna
• Indeks miejscowości
• Gminy
  • Gmina Damnica
  • Gmina Dębnica Kaszubska
  • Gmina Główczyce
  • Gmina Kępice
  • Gmina Kobylnica
  • Gmina Potęgowo
  • Gmina Słupsk
  • Gmina Smołdzino
  • Gmina Ustka
• Lista zmarłych
• Elementy nagrobne
  • Nagrobki
  • Kamień naturalny
  • Elementy żeliwne
  • Epitafia
• Kont@kt
  • Dziękuję
  • Przyjazne strony

Smołdziński Las

Smołdziński Las - jedna z 16 wsi sołeckich w gminie Smołdzino, licząca w 2007 r. 207 osób (stan na 31 grudnia) ¹. Do 1945 r. w skład Holzkathen (Smołdziński Las) wchodziły następujące osady: Bratsch, Brimberg, Schims, Gromoll, Hastigsputh i Schulgromnisch. Przed 1937 r. były to samodzielne niewielkie wsie. Według spisu powszechnego przeprowadzonego 17 maja 1939 r., miejscowość ta liczyła 841 osób, mieszkających w 206 gospodarstwach domowych. Majątek został założony w 1777 r. przez Franza Balthasara Schönberg von Brenckenhoff – tajnego radcę do spraw finansów, wojny i domen Fryderyka Wielkiego. W 1939 r. we wsi znajdowało się 145 gospodarstw rolnych, wśród których jedno przekraczało powierzchnię 100 ha. W latach 1941/42 działały tutaj: stolarnie Ernesta Haaslera i Augusta Haaslera, karczmy Georga Benke i Ernesta Grommisch, sklepy wielobranżowe należące do Willyego Klicka i Leo Knopa, kuźnia Hermanna Kuss i zakład kołodziejski Wilhelma Müllera. Ludność wsi była w większości wyznania ewangelickiego. W 1925 r. katolicyzm deklarowało tylko 19 osób, a jedna osoba była niewierząca. Miejscowość należała do parafii w Smołdzinie, a tym samym do okręgu kościelnego Stolp-Altstadt (Słupsk Stare Miasto). W 1932 r. znajdowała się tutaj czterostopniowa szkoła powszechna, w której uczyło trzech nauczycieli. Dnia 30.10.1937 r. poświęcono nowe zabudowania dla nauczycieli z dwoma mieszkaniami służbowymi oraz przebudowano budynek starej szkoły. Jednymi z ostatnich nauczycieli byli Garbe, Nitz i Walter Marx. Kilka dni przed wkroczeniem Rosjan wieś była zapełniona uchodźcami. 9 marca 1945 r. do Smołdzińskiego Lasu wkroczyły (od strony Główczyc) wojska radzieckie. Mimo braku jakiegokolwiek oporu Rosjanie spalili 9 gospodarstw – Augusta Pollex, Wilhelma Pollex, Karla Pollex I, Emila Noffke, Wilhelma Noffke, Wilhelma Grommischa II, Franza Damaschke, Otto Walk i Franza Knop I. Ponadto aresztowali oni i wywieźli wielu mieszkańców. Po niektórych ślad zaginął. Pod koniec marca 1945 r. wszyscy mieszkający w Holzkathen ludzie musieli opuścić domostwa, ponieważ teren wybrzeża został ogłoszony strefą zamkniętą. Ludność wsi znalazła schronienie w Potęgowie, Wielkiej Wsi i w Świtałach. W czerwcu 1945 r. w Holzkathen znajdował się obóz jeniecki, w którym przebywało około 200 żołnierzy niemieckich. Później przetransportowano ich do Pillau (obecnie Bałtijsk – Rosja). W lipcu 1945 r. do wsi przybywają pierwsi polscy osadnicy . Z ich rąk ginie dwóch niemieckich mieszkańców – August Prög i Wilhelm Noffke.
Straty wojenne wśród ludności cywilnej Holzkathen (Smołdziński Las) wynosiły: 20 zabitych i 146 zaginionych. W szeregach armii niemieckiej poległo 21 mieszkańców tej miejscowości.²
Wieś była zamieszkiwana m.in. przez rodziny: Baeter, Benke, Damaschke, Grommisch, Klick, Knop, Kuss, Leck, Manzke, Müller, Noffke, Pollex, Prög, Walk.
Cmentarz, na którym grzebano przedwojennych mieszkańców znajduje się na wschodnim skraju wsi, po prawej stronie drogi prowadzącej do Kluk. Jego granice są nieczytelne, dlatego nie można określić powierzchni jaką zajmował. Wszystkie metalowe elementy nagrobne zostały najprawdopodobniej wywiezione na złom. W tym wiele żeliwnych krzyży. Jedyny zachowany metalowy krzyż na tym cmentarzu pochodzi z drugiej połowy XX w. Wiele granitowych podstaw, na których umieszczano krzyże żeliwne lub tabliczki inskrypcyjne wyrwano z ziemi i wywieziono. Ten sam los spotkał nagrobki kamienne. Z nielicznych zachowanych śladów możemy wywnioskować, że w części wschodniej cmentarza grzebano dzieci. Zmarłych chowano w kierunku wschód-zachód.
Zachowały się:
- 2 granitowe podstawy pod żeliwne krzyże (foto_1466),
- 2 płyty epitafijne,
- 1 granitowa podstawa z fragmentem ażurowanego krzyża (foto_1465)
- 1 krzyż z płaskowników metalowych (foto_1462).